Cholesterol

Alles wat u moet weten over cholesterol

Alles wat u moet weten over cholesterol

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vettige, wasachtige stof uit twee bronnen: uw lichaam en uw voeding.1 Uw lichaam gebruikt een deel van dat cholesterol om cellen en weefsels aan te maken. De hoeveelheid cholesterol die daarvoor nodig is, maakt uw lichaam al van nature aan.

Het testen van cholesterol

Uw arts kan al met een eenvoudig bloedonderzoek het cholesterolgehalte in uw bloed testen. In het testresultaat staan o.a. de volgende soorten cholesterol genoemd:1
  • HDL-cholesterol (‘goed’ cholesterol), dat hart- en vaatziekten kan voorkomen.1
  • LDL-cholesterol (‘slecht’ cholesterol), dat hart- en vaatziekten kan veroorzaken.1
Hebt u met uw arts al over uw cholesterol en behandelplan gesproken? Laat regelmatig uw cholesterol controleren, zodat u en uw arts kunnen zien of het behandelplan succesvol is.

HDL goed cholesterol

LDL slecht cholesterol

Wat als mijn LDL-cholesterolgehalte hoog is?

LDL-cholesterol is ‘slecht’ cholesterol dat zich kan afzetten als vettige ophopingen (plaques) in uw slagaders.4 Na verloop van tijd kunnen hierdoor uw slagaders vernauwen of blokkeren, waardoor de bloedstroom trager wordt of stopt. Soms kunnen de plaques openbarsten en kan een bloedvat plotseling helemaal geblokkeerd raken, waardoor er een hartaanval of beroerte optreedt.1
Weet u hoe hoog uw LDL-cholesterolgehalte is? Dan weet u beter hoe hoog uw risico is op het krijgen van een hart- of vaatziekte.5

Wat is een hart- en vaatziekte?

‘Hart- en vaatziekten’ is een verzamelnaam voor alle aandoeningen aan het hart of de bloedvaten (rond het hart maar ook elders in het lichaam).3
Een hart- en vaatziekte begint meestal als een ‘stille ziekte’.4 Je voelt het niet en veel mensen weten dan ook niet dat ze de ziekte hebben. Totdat er een hartaanval of beroerte optreedt. Bijvoorbeeld omdat de bloedvaten rondom het hart of naar de hersenen dan zo zijn beschadigd, dat er geen of onvoldoende bloed stroomt. Hartaandoeningen zijn wereldwijd de meest voorkomende doodsoorzaak.5 Ze veroorzaken elk jaar 30% van alle overlijdensgevallen, bij zowel mannen als vrouwen. Het is zelfs waarschijnlijker dat iemand overlijdt aan een hartziekte dan aan alle vormen van kanker bij elkaar.5,6

Wat vergroot mijn kans op een hart- en vaatziekte?

Er zijn verschillende factoren. Enkele voorbeelden die beheersbaar zijn of voorkomen kunnen worden:7
  • Hoog LDL-cholesterol
  • Hoge bloeddruk
  • Roken
  • Gebrek aan lichaamsbeweging
  • Verkeerde voeding
  • Overgewicht
  • Diabetes Mellitus (type 2)
Risicofactoren die niet beheersbaar zijn of voorkomen kunnen worden:
  • Hoge leeftijd
  • Geschiedenis van hartziekten in de familie
Door vroegtijdig uw risicofactoren te verminderen of weg te nemen, vermindert u het risico op een hartaanval of beroerte. Praat erover met uw arts. Hoe u ermee moet omgaan en hoe ze kunnen worden behandeld.

Hoe verminder ik het risico op een hartaanval of beroerte?

Hoe hoger uw risico, des te lager uw LDL-cholesterolgehalte moet zijn.8
Voor iedere procent daling van uw LDL-cholesterolgehalte, neemt de kans op een hartaanval of beroerte met een procent af. Als uw LDL-cholesterolgehalte met 1 mmol/l daalt, vermindert het risico op een hartaanval of beroerte met ongeveer 20%.8

Hoe verlaag ik mijn LDL-cholesterolgehalte?

Een gezonde voeding en leefstijl zijn altijd een goed begin voor het verlagen van het LDL-cholesterol. Maak gezonde keuzes en zorg voor voldoende beweging. De meeste mensen moeten daarnaast een geneesmiddel innemen.8
Gezonde keuzes:
  • Eet regelmatig, calorie-arm en gevarieerd (zie: www.voedingscentrum.nl)
  • Let op uw gewicht (gewicht ÷ lengte2 < 25)
  • Doe dagelijks aan lichaamsbeweging
  • Rook niet
  • Drink weinig of geen alcohol
Voorkomen of behandelen van medische aandoeningen:
  • Laat regelmatig uw cholesterol bepalen
  • Houd uw bloeddruk in de gaten
  • Verlaag uw cholesterol
  • Houd uw diabetes onder controle
  • Bespreek met uw arts een behandelplan
  • Neem uw geneesmiddelen in zoals voorgeschreven
Statines zijn het meest gebruikte type geneesmiddel voor het verlagen van het slechte LDL-cholesterol. Statines voorkomen dat uw lichaam cholesterol maakt, waardoor het daalt. Statines verlagen ook het risico op een hartaanval of beroerte. Uit recente studies met statines is gebleken dat vettige ophopingen in uw slagaders weer kunnen afnemen door uw cholesterol te verlagen.9,10
Als het cholesterol ondanks leefstijlaanpassingen en medicatie toch te hoog blijft, kan een arts besluiten aanvullende maatregelen te nemen.8
Referentie
  1. NVVC, Hartwijzer http://www.hartwijzer.nl/slagaderziekte; geraadpleegd op 20 december 2018.
  2. Sharrett AR, Ballantyne CM, Coady SA, et al. Coronary Heart Disease Prediction From Lipoprotein Cholesterol Levels, Triglycerides, Lipoprotein(a), Apolipoproteins A-I and B, and HDL Density Subfractions. The Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study. Circulation 2001;104:1108-1113.
  3. https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/hart-en-vaatziekten/item34188; geraadpleegd op 20 december 2018.
  4. The Heart Foundation Disease Statistics, https://theheartfoundation.org/heart-disease-facts-2/; geraadpleegd op 18 december 2018.
  5. WHO CVD Fact sheet, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds); geraadpleegd op 20 december 2018.
  6. WHO The top 10 causes of death 2016, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death; geraadpleegd 20 december 2018.
  7. Hartstichting, https://www.hartstichting.nl/risicofactoren; geraadpleegd op 20 december 2018.
  8. Grundy SM, Cleeman JI, Bairey Merz CN. Implications of Recent Clinical Trials for the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III Guidelines. Circulation. 2004;110:227-239.
  9. Hartstichting, https://www.hartstichting.nl/gezond-leven; geraadpleegd op 20 december 2018.
  10. Nissen SE, Tuzcu EM, Schoenhagen, P; for the REVERSAL Investigators. JAMA. 2004;291:1071-1080.
  11. Nissen SE, Nicholls SJ, Sipahi I et al. Effect of Very High-Intensity Statin Therapy on Regression of Coronary Atherosclerosis; The ASTEROID Trial. JAMA. 2006;295:1556-1565.